Dòng chảy ngành công nghiệp ghi nhận nhựa PVC là loại vật liệu lâu đời và phổ biến nhất từ trước đến nay. PVC xuất hiện ở hầu hết các ngành: từ xây dựng, điện tử cho đến y tế. Tại sao loại vật liệu này lại được ưu chuộng đến vậy? Ưu và nhược điểm của PVC là gì? Cần lưu ý gì khi sử dụng chúng? Hãy cùng DAPro tìm hiểu về loại vật liệu phổ biến này trong bài viết.
Nhựa PVC là gì?
Nhựa PVC (viết tắt của Polyvinyl Chloride) là một loại nhựa nhiệt dẻo. Để làm ra nhựa PVC, người ta tạo ra phản ứng trùng hợp vinyl chloride. Lịch sử ghi nhận rằng nhựa PVC là một trong những loại vật liệu nhân tạo lâu đời nhất và được sử dụng nhiều thứ ba trên thế giới (chỉ đứng sau polyethylene (PE) và polypropylene (PP)). PVC tồn tại ở hai dạng chính: dạng cứng (uPVC) và dạng dẻo (PVC).
Những ứng dụng của Nhựa PVC trong các lĩnh vực
Nhựa PVC được coi là loại vật liệu “vạn năng”, ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau:
Ngành Xây dựng và Cơ sở hạ tầng
Ngành xây dựng tiêu thụ PVC lớn nhất so với các ngành còn lại (chiếm 50% sản lượng toàn cầu). Ống nhựa PVC cứng dùng làm ống dẫn nước sinh hoạt, ống thoát nước, ống bảo vệ cáp điện ngầm nhờ vào đặc tính chịu lực tốt và không bị gỉ sét.
Tấm ốp nhựa PVC, sàn và trần nhựa tăng tính thẩm mỹ của công trình. Ngoài sức bền, PVC còn có khả năng cách âm, cách nhiệt vượt trội để ứng dụng cho khung cửa sổ, cửa ra vào.
Ngành Điện và Điện tử
PVC có khả năng cách nhiệt, cách điện tốt. Vậy nên chúng được dùng làm nguyên liệu cho lớp vỏ bảo vệ dây điện, dây cáp viễn thông. Sự bền bỉ của PVC giữ cho dây khỏi tác động từ môi trường bên ngoài.
Ngành Y tế
Y tế cần các dụng cụ có độ vô trùng cao. Nhựa PVC không phản ứng hoá học với thuốc, mềm dẻo, an toàn đúng tiêu chuẩn. Với những tiêu chí đó, PVC được sử dụng để sản xuất túi chứa máu, túi đựng dịch truyền, ống thông, găng tay y tế…
Ngành Công nghiệp và Đồ gia dụng
PVC phủ lên vải để tạo ra da nhân tạo, loại da này được dùng làm ghế sofa, nội thất ô tô, giày dép, túi xách. Ngoài ra, ngành công nghiệp ứng dụng PVC cho việc làm áo mưa, màng bọc bao bì, đồ chơi trẻ em… và nhiều đồ dùng khác.
Ưu điểm của Nhựa PVC
Tính năng đa dạng và hiệu quả kinh tế là hai lý do chính để nhựa PVC trở thành nguyên liệu quốc dân trên toàn thế giới.
PVC không bị ảnh hưởng bởi hầu hết các loại axit mạnh, kiềm, muối hoặc các dung môi hữu cơ. Vì vậy chúng cực kỳ bền kể cả trong môi trường khắc nghiệt. PVC cứng có thể sử dụng trong thời gian dài từ 50 đến 70 năm. Nguyên nhân là do loại vật liệu này không bị mục nát, chống mối mọt, độ ổn định cao.
Bản chất PVC chứa hàm lượng Clo cao (khoảng 57%). Khi gặp nguồn lửa, nó khó bắt cháy hơn các loại nhựa khác (như PE hay PP) và có xu hướng tự dập tắt khi cách ly khỏi nguồn nhiệt.
So với kim loại (sắt, đồng, kẽm) hay gỗ tự nhiên, nhựa PVC có chi phí nguyên liệu và sản xuất thấp hơn rất nhiều. Ngoài ra, PVC nhẹ hơn kim loại nhiều lần, vậy nên việc vận chuyển, bốc dỡ, lắp đặt trở nên dễ dàng, thuận tiện.
Nhược điểm của Nhựa PVC
Nhược điểm lớn nhất của nhựa PVC là khả năng chịu nhiệt kém. Sản phẩm PVC bắt đầu biến dạng ở mức nhiệt độ 60-80 độ C. Cấu trúc của polymer sẽ bị phá vỡ khi gặp nhiệt độ cao. Vì vậy, PVC không phù hợp để sử dụng trong môi trường có nhiệt độ cao liên tục.
PVC nguyên chất khá giòn và dễ nứt vỡ nếu có va đập mạnh. Trong quá trình sản xuất, nhà sản xuất sẽ phải thêm vào các chất phụ gia, chất hoá dẻo giúp sản phẩm thêm bền bỉ. Tuy nhiên theo thời gian, các chất phụ gia này có thể bay hơi hoặc phân huỷ, điều đó dẫn đến việc nhựa trở lại trạng thái giòn, dễ gãy.
Xét theo xu hướng phát triển bền vững, PVC là loại chất khó phân huỷ, thời gian phân huỷ kéo dài 100-500 năm. Quá trình lâu dài này dẫn đến dồn ứ rác thải trong tự nhiên. Nếu bị đốt cháy, nhựa PVC sẽ giải phóng khí Hydro Chloride và Dioxin, chúng đều là chất khí cực độc, gây nguy hiểm cho hệ hô hấp của con người.
Nhựa PVC có an toàn?
Nhựa PVC ở trạng thái rắn và ổn định. Chúng không tự phát tán độc tố trong môi trường bình thường và là nguyên liệu an toàn đối với sức khoẻ người dùng.
Tuy nhiên, những lưu ý về sức khoẻ không đến từ chính nhựa PVC mà ở các chất phụ gia được thêm vào trong quá trình sản xuất. Trong một số loại nhựa PVC rẻ tiền, nồng độ các chất hóa dẻo thuộc nhóm Phthalates cao hơn so với tiêu chuẩn thông thường. Nếu tiếp xúc lâu dài, chất hoá dẻo sẽ gây ảnh hưởng đến hệ nội tiết của người dùng.
Vì vậy cần phải áp dụng những quy tắc khắt khe khi ứng dụng loại nhựa này vào trong đồ chơi, đồ dùng y tế. Việc lựa chọn nhà phân phối uy tín cũng là cách để bảo vệ gia đình, người thân. Đội ngũ DAPro với hơn 20 năm kinh nghiệm luôn mong được đồng hành cùng mái nhà của bạn.
Cần lưu ý gì khi sử dụng nhựa PVC?
Khả năng chịu nhiệt của nhựa PVC kém, sản phẩm bắt đầu biến dạng khi nhiệt độ vượt quá 80°C. Vì vậy bạn nên dùng ống PPR thay vì ống nhựa PVC. Bạn cũng nên tránh lắp nhựa PVC gần những chỗ phát nhiệt như gần bếp gas, lò sưởi hoặc những nơi có nguồn nhiệt trực tiếp để tránh nhựa bị nóng chảy hoặc phát tán khí độc.
Nhựa PVC thường chứa các chất hóa dẻo (như Phthalates) để tạo độ mềm. Các chất này có thể lây nhiễm vào thực phẩm có chứa dầu mỡ hoặc còn nóng. Vì vậy, bạn không nên sử dụng màng bọc thực phẩm trong lò vi sóng hoặc bọc đồ ăn vừa mới nấu xong.
Ngoài ra, bạn nên hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa PVC trong các khu vực có nguy cơ cháy nổ. Nếu không may xảy ra hoả hoạn, bạn phải sơ tán ngay lập tức và tuyệt đối không hít khí độc phát ra.
Kết luận
Không thể phủ nhận nhựa PVC làm cho cuộc sống tiện nghi hơn với mức giá phải chăng, dễ tiếp cận. Loại vật liệu này đã có mặt khắp mọi nơi mà chúng ta sống, chúng xuất hiện đầy quen thuộc, bền bỉ. Nếu áp dụng PVC đúng nơi đúng chỗ, đây sẽ là loại vật liệu khó thay thế và cực kỳ linh hoạt.
